BELÇİKA, İTALYA, İSPANYA VE POLONYA’DA 1830 İHTİLALİNİN UZANTILARI

Fransa’daki 1830 ihtilalinin Avrupa’da geniş etkileri oldu. 1830 ihtilalini Almanya’da liberaller sevinçle kutlarken, Hollanda işgalindeki Belçika’da da kamuoyu ihtilalin derin etkisinde kalmıştı. Fransa’da Belçikalıları ayaklandırmak ve Fransız halkıyla birleşmelerini sağlamak için büyük çaba harcandı. Başkent Brüksel’de kralın doğum yıldönümü 25 Ağustos 1830’da kutlanacakken şenlikler geri bırakıldı. Fakat 26 Ağustos’ta (La muette de Portici) adlı eserin temsilinde isyan birdenbire patladı. Şaşıran, gafil avlanan HollandalIlar şehri terkettiler. Fransız ajanları faaliyetteydi. Fransız bayrağı dalgalandırılıyordu. Fakat 30 Ağustos’ta Hoogvorst baronunun düzenlediği şehir muhafız örgütü iki günde 10.000 gönüllü topladı, bu örgüt yeniden düzeni sağlayarak evvelce Brabant ihtilalinin bayrağı olan siyah, sarı, kırmızı üç renkli
Devamı


FRANSA’DA 1830 İHTİLALİ

Fransız Büyük Devrimi’nden ya da 1789 ihtilalinden sonra Fransa 1830 yılında da bir ihtilale sahne oldu. Napoleon Bonaparte’ın 1815’de Waterloo Savaşı’nı yitirmesinden sonra Fransa’da meşruti krallık yeniden kurulmuş, Artois kontunun kardeşi, XVIII. (Lui) olarak tahta oturmuştu. Restorasyon devri olarak anılan bu dönemde XVIII. Louis’nin hazırladığı bir anayasa ile yasama yetkisi, yergi mükelleflerinin oyu ile seçilen bir Mebussan Meclisi’ne ve bir Pairler (ayan) meclisine verildi. Anayasa; ihtilalin sağladığı hakları teminat altına alıyordu, aşırılar ise eski rejime dönülmesini istiyorlardı. Bu aşırılıklardan endişelenen Kral, böylelerin çoğunlukta olduğu Mebusan Meclisi’ni dağıttı. Bunun üzerine meşruyetçiler Anayasa’yı dürüstçe uygulamaya çalıştılar. Fransa 1818’deki Aixla- Chapelle Kongresi, ile
Devamı


FRANSIZ DEVRİMİ

1789 ihtilali olarak da bilinen, yalnız Fransa’da değil, uzun yıllar dünyada da etkilerini sürdüren, dünya tarihinde yeni bir çağ açan Fransız Devrimi 1787’den başlayarak Fransa’yı sarstı, 1789’da doruk noktasına ulaşarak değişik aşamalardan geçip 1799’a kadar sürdü. Amerikan ihtilalini izleyen Fransız ihtilali bütün dünyada mutlak monarşilerin tasfiyesi hareketini başlattı ve sonraki birçok devrimi etkiledi. Fransa’nın ekonomik ve sosyal bunalımı, mali yük altına girmek istemeyen ve haklarından vazgeçmeye ve soylularla ruhban sınıfının meydana getirdiği krallık devri meclislerinin kralla bile çatışması, halkın da temsil edileceği Sınıflar Meclisi Etats- Generaux (Etajenero’nun) kurulması ve mutlak monarşinin çöküşüyle sonuçlandı. İhtilal başlayınca asiller ve ruhban vermek istemediğinden
Devamı


AMERİKAN DEVRİMİ

Amerikan devrimi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin doğuşu tarihin dönüm noktalarından biri. Amerikan devrimi yeni bir iktidar kavramı getirmiş ve Ingiliz parlamenter sistemi, tabii hukukun hukuk ve ahlak kavramlarına uyulmak suretiyle yenilenmiştir. Fransız devriminde olduğu gibi Amerikan ihtilalinde de Rousseau’nun fikirleri büyük rol oynamış ve sosyal mukavele fikri Amerikan Meclisi’nin temelini oluşturmuştur. Amerikan ihtilalinde Rousseau kadar etkileri olan bir düşünür de John Lock’tur. Bu ihtilalle Fransız devriminden önce doğal hukuk ilkeleri ve bir haklar bildirgesi ilan edildi, bu bildirge 18. ve 19. yüzyılın liberal devrimlerini etkiledi. Amerikan devriminin 1774 ya da 1775’de başladığı ve 1776’da Haklar Bildirgesi ile amacına ulaştığı kabul
Devamı


İHTİLALE DOĞRU XV. LUİ DARBESİ

“Sevilen Lui” lakabıyla anılan Fransa Kralı XV. Lui (Lui) 1710’da doğdu, 1715’te kendini tahtta buldu. Anne ve babasıyla, hayatta kalan tek ağabeyi 1712’de öldüğü için, Kral XIV. Lui’nin de ölmesiyle 5 yaşında tahta çıktı. Güçsüz yönetimiyle kral lık otoritesinin zayıflamasına yol açtı, 1789 Fransız Devrimi’nin patlak vermesinde etkisi oldu. Lui’nin Şubat 1723’te reşit ilan edilmesine değin ülkeyi naip sıfatıyla Orleans dükü II. Philippe yönetti. Philippe, Lui’yi 1721’de İspanya kralı V. Felipe’nin kızı Mariana’yla evlendirdi. Philippe’in Aralık 1723’te ölmesinin ardından Lui, Conde 7. prensi Louis-Henri’yi başnazırlığa atadı. Lui’nin Mariana’yla evliliğini iptal eden Lui Henri onu devrik Polonya kralı I. Stanislaw’ın kızı
Devamı


XIV. LUİ’NİN MONARŞİYİ GÜÇLENDİREN DEVRİMİ

Büyük Lui olarak anılan Fransa Kralı XIV. Lui (Louis), 1638’de dünyaya geldi, 1643’te tahta çıktığında dadıların eline bırakılmış, ilgiye muhtaç bir çocuktu. 1715 yılında ölümüne kadar tahtta kalan XIV. Lui, monarşi yönetiminin en parlak devirlerinden birinde hüküm sürdü ve klasik çağın mutlak monarşisinin simgesi durumuna geldi. Vaftiz babası ve Sarayın Başnazırı (Başoakan) Jules Mazarin’in koruyuculuğunda silik biçimde hükümdarlığım sürdüren XIV. Lui, Mazarin’in 1661’de ölümünden sonra, adeta bir siyasi darbeyle bütün yetkileri elinde topladı.Lui’nin dedesi Kral IV. Henri’den bu yana ilk kez görülen bu olay,hükümet arasında şaşkınlık yarattı. Tanrının yeryüzündeki temsilcisi olduğuna, her türlü başkaldırının günah sayılacağına içtenlikle inanan Kral XIV.
Devamı


FRANSA’DA KRAL DARBESİ VE XIII LUİ

Fransa Kralı IV. Henri 14 Mayıs 1610’da François Ravaillac adında bir fanatik tarafından hançerlenerek öldürüldükten sonra Fransa tahtına dokuz yaşında bir çocuk çıkmıştı: XIII. Lui (Louis).   Zekası ve yetenekleriyle parlak bir istikbal vadetmeyen Luis, alellade bir çocuktu. Kimi tarihçiler, Lui’nin küçük bir çocukken hasta ruhlu bir kadının elinde garip ve anormal alışkanlıklar edinmiş olduğunu yazar. Belki de bu yüzden, büyüyüp geliştiği genç bir erkek olduğu zaman bile asla kendine güvenen, rahat bir insan olmadı. Hayatı boyunca kabuğuna çekilmiş, daha doğrusu kendi kendini kabuğuna hapsetmiş bir insan olarak yaşadı. İçine dönük, kapalı, neşesiz, anlaşılması zor bir karakteri vardı. Sessiz ve
Devamı


İNGİLTERE’DE CROMWELL

Darbelerden ve ihtilallerden uzak bir ülke olarak tanınan İngiltere’de 1599-1658 yılları arasında yaşayan Oliver Cromwell, köklü değişikliklere yol açan ve bir devrim sayılan hareketlerin lideri oldu. Kral 1 Charles’a karşı savaşan parlamentonun önde gelen generallerinden biri olarak Stuart monarşisinin devrilmesinde önemli rol oynadı. Kral vekilliği sırasında, ülkesini dışa karşı güçlü duruma getirmeyi başardı. Saray masraflarını karşılamak için paraya ihtiyacı olan Kral I. Charles 13 Nisan 1640 günü parlamentoyu toplantıya çağırdı. Parlamento 5 Mayıs’ta toplandı ve kralın isteğini reddetti. Fakat kral, Kasımda, saray deyimiyle, “Westminster Yılanlarf’nı yeniden çağırmak zorunda kaldı. Bu kez parlamento, tam on üç yıl yaşayacak ve İngiliz tarihinde
Devamı


Simavnalı Şeyh Bedreddin

Osmanlı İmparatorluğu’nda XV. yüzyılın başlarında yaşanan Şeyh Bedreddin olayı, genel anlamıyla bir ihtilal ya da darbe sayılmasa da yaydığı dinsel ve sosyal içerik açısından, toplum düzenini temelinden değiştirmeyi amaçlayan bir ihtilal girişimi olarak nitelendirilebilir. Bu bakımdan Şeyh Bedreddin’in başkaldırısı, kalıcı nicelikleri ve uzun süren etkisi niteliğiyle bir devrim sayılabilir. Simavna kadısı İsrail’in oğlu olan ve Edirne’de 1359’da dünyaya gelen Mahmud Bedrettin, doğduğu kentte, Konya’da ve Kahire’de mantık, felsefe, ilahiyat okudu, ünlü bir Türk mutasavvıfı olarak tarihe geçti. Simavnalı Bedreddin, Ahlatlı Şeyh Seyid Hüseyin’in emriyle Tebriz’e giderek Timur’un bilginler arasında yaptırdığı tartışmalara katıldı. Mısır hükümdarlarından Berkuk’un oğlu Ferah’a ders verdi. Seyid
Devamı


İtalya’da Medisiler 1478 Darbesi

İtalya tarihinde önemli bir yeri olan soylu Medisi (Medici) ailesi kuşaklar boyu ülkenin siyasal yaşamında etkin roller aldı. Bunlardan Floransa’da 1385-1464 yılları arasında yaşayan ve büyük bir banker olan Kosme dö Medisi (Casimo de Medici) ile torunu şair Lorenzo Medisi (1449-1492) en önemlileridir. İtalya’da XV. yüzyılda yaşanan siyasal istikrarsızlık ard arda darbelere ve rejim değişikliklerine neden oluyordu. Gerek Kosme dö Medisi’nin, gerek torun Lorenzo Medisi’nin döneminde yaşanan kanlı olaylar İtalyan tarihinde derin iz bırakmıştır. Darbelerin içinde yuğrulan Medisiler önemli ve kalıcı işler yapmayı da başarmışlar dı. Nitekim Kosme dö Midici’nin ölümünden sonra mezarına Floransalılar tarafından “Vatanın Babası” yazılırken, torun Lorenzo
Devamı